آرشیو پرسش و پاسخ ها

تفسیر « کان عرشه علی الماء»

با سلام

 

در مورد این آیه مفسران گفته اند که منظور از عرش قدرت خداوند است یعنی خداوند جهان هستی ار از آب آفرید و قدرت خود را از طریق آب جاری ساخت

 

«وَ هُوَ الَّذي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ في‏ سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ»

او كسى است كه آسمانها و زمين را در شش روز [شش دوران‏] آفريد و عرش (حكومت) او، بر آب قرار داشت.


تعبیر عرش، در این جا، کنایه از علم و قدرت خداوند است.

مراد از آب نیز می تواند معنای عام آن یعنی هر چیز مایعی باشد.

لذا این آیه به زمان پیش از خلقت آسمان و زمین اشاره دارد که همه چیز به صورت مایع و مواد مذاب بوده، و خداوند با علم و قدرتش، مسلط بر آن، عالم را اداره می فرموده است.


در ادامه و با توجه به کلام مفسران، مطلب روشنتر می شود:

شايد منظور اين باشد كه پيش از آفرينش آسمانها و زمين، گازهاى مخصوصى وجود داشته كه مانند آب به صورت مايع بودند و شكل خاصى نداشتند و خدا از همين مواد، كرات آسمانى و زمين را آفريد و به آنها شكل داد.

اين كه مى ‏فرمايد: عرش او بر آب بود، يعنى بر همان مواد مذاب و مايع تسلط كامل داشت. و منظور از عرش در اين جا همان قدرت است.

اتفاقاً در آيات 9 ـ 12 سوره فصلت، خميرمايه آسمان را «دخان» معرفى كرده كه به معناى بخار و دود است و مى ‏توان آن را به گاز هم اطلاق كرد و مى‏ توان گفت كه «دخان» يا «آب» كه در اين آيات آمده همان گازهاى فشرده‏ اى است كه پيش از شكل گرفتن كرات در فضا بوده است.

علم امروز هم اين مطلب را تأييد مى ‏كند و پيدايش كرات را از فشرده شدن گازهاى موجود در فضا مى ‏داند.


تفسیر نمونه نیز در این باره آورده:

در آغاز آفرينش، جهان هستى به صورت مواد مذابى بود (يا گازهاى فوق العاده فشرده كه شكل مواد مذاب و مايع را داشت)، سپس در اين توده آبگونه حركات شديد و انفجارات عظيمى رخ داد، و قسمتهايى از سطح آن پى در پى به خارج پرتاب شد، اين اتصال و به هم پيوستگى به انفصال و جدايى گرائيد، و كواكب و سيارات و منظومه‏ها يكى بعد از ديگرى تشكيل يافتند.

بنا بر اين جهان هستى و پايه تخت قدرت خدا نخست بر اين ماده عظيم آبگونه قرار داشت.

اين همان چيزى است كه در آيه 30 سوره انبياء نيز به آن اشاره شده است: «أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‏ءٍ حَيٍّ»؛ آيا آنها كه خدا را انكار مى ‏كنند با چشم علم و دانش اين حقيقت را نديدند كه آسمانها و زمين، در آغاز به هم پيوسته بود، سپس ما آنها را از هم گشوديم و هر موجود زنده ‏اى را از آب آفريديم.